SPF chroni tylko przed poparzeniem (UVB) i działa krótko, natomiast UPF blokuje zarówno UVA, jak i UVB przez cały czas noszenia – dlatego w praktyce odzież UPF jest skuteczniejszą i bezpieczniejszą formą ochrony przed słońcem niż krem z filtrem
Co to jest SPF?
SPF (Sun Protection Factor) to wskaźnik ochrony kremu przed promieniowaniem UVB.
Przykład:
- SPF 30 = teoretycznie 30× dłużej bez poparzenia
- SPF 50 = 50× dłużej
Problem w tym, że:
- działa tylko przy idealnej aplikacji (2 mg/cm² skóry),
- większość ludzi nakłada 3–5 razy za mało,
- zmywa się po:
- 40–80 minutach,
- kąpieli,
- spoceniu,
- wytarciu ręcznikiem.
W realnym świecie:
SPF 50 często działa jak… SPF 10 albo mniej.
Co to jest UPF?
UPF (Ultraviolet Protection Factor) to wskaźnik ochrony tkaniny przed promieniowaniem UV.
UPF mówi:
jaki procent promieniowania przechodzi przez materiał.
Przykłady:
- UPF 15 → przepuszcza ~7% UV
- UPF 30 → przepuszcza ~3% UV
- UPF 50+ → przepuszcza <2% UV (blokuje 98–99%)
I najważniejsze:
- działa cały czas,
- nie zależy od potu, wody ani tarcia,
- nie wymaga odnawiania,
- chroni UVA i UVB jednocześnie.
Najważniejsza różnica biologiczna
| Cecha | SPF (krem) | UPF (odzież) |
|---|---|---|
| Chroni przed UVB | Tak | Tak |
| Chroni przed UVA | Częściowo | Tak (pełna) |
| Działa w wodzie | Słabo | Tak |
| Trwałość | 1–2h | Cały dzień |
| Ryzyko błędu | Bardzo duże | Minimalne |
| Bezpieczeństwo dla dzieci | Ograniczone | Najwyższe |
Dlaczego UVA jest groźniejsze niż myślisz?
UVB = rumień, ból, poparzenie.
UVA = ciche niszczenie DNA.
UVA:
- przenika przez chmury,
- przenika przez szyby,
- nie powoduje natychmiastowego bólu,
- odpowiada za:
- fotostarzenie,
- mutacje komórkowe,
- czerniaka.
I tu jest klucz:
SPF prawie nie chroni przed UVA.
UPF blokuje oba typy promieniowania.
Największy mit marketingowy
„Krem SPF 50 daje pełną ochronę”.
Nie daje.
Bo:
- nikt nie nakłada wystarczającej ilości,
- nikt nie reaplikuje co godzinę,
- dzieci się pocą, bawią, kąpią.
W praktyce:
ochrona jest nieregularna, dziurawa i krótkotrwała.
Dlaczego dermatolodzy polecają odzież UV dzieciom?
Bo:
- skóra dziecka nie powinna być codziennie pokrywana chemią,
- krem nie chroni oczu, szyi, uszu, karku,
- ubranie tworzy stałą barierę fizyczną.
Model rekomendowany:
- Odzież UPF jako podstawa.
- Krem SPF tylko na:
- twarz,
- dłonie,
- łydki,
- miejsca odsłonięte.
Czy zwykła koszulka chroni jak UPF?
Nie.
Bawełniana koszulka:
- sucha: UPF ~5–10
- mokra: UPF ~2–3 (!)
Czyli:
po wejściu do wody dziecko jest praktycznie nagie wobec UV.
Odzież UV:
- specjalny splot,
- włókna syntetyczne,
- testy laboratoryjne,
- certyfikat normy (np. AS/NZS, ISO).
Jak sprawdzić czy UPF jest prawdziwy?
Szukaj:
- oznaczenia UPF 40+ lub 50+,
- informacji o normie,
- testów laboratoryjnych.
Nie ufaj:
- „UV protection” bez certyfikatu,
- opisom marketingowym bez liczby.
Podsumowanie (wersja dla Google i rodzica)
- SPF = krótkotrwała, niepewna ochrona.
- UPF = ciągła, fizyczna bariera.
- SPF głównie UVB.
- UPF = UVA + UVB.
- Dla dzieci UPF powinien być podstawą, a nie dodatkiem.
Najważniejsze zdanie artykułu:
Jeśli musisz wybrać jedno – krem czy odzież – odzież UPF daje realnie większą i bezpieczniejszą ochronę przed UV niż najlepszy krem SPF.